W gastronomii molekularnej naukowcy stosują zasady naukowe w kuchni i sztuce kulinarnej. Techniki te mają na celu poprawę właściwości organoleptycznych żywności (smaku, koloru, aromatu i odczucia w ustach) dla zmysłowej przyjemności i optymalnego przyswajania.
Nie jest to nowa koncepcja, ale kuchnia molekularna została spopularyzowana wraz z pojawieniem się stacji telewizji kablowej Food Network i rosnącą popularnością znanych szefów kuchni. Zbiegło się to również z nowym zainteresowaniem gotowaniem i metodami naukowymi, które było napędzane popularnością książek kucharskich, takich jak The Joy of Cooking.
Gastronomia molekularna została wymyślona pod koniec lat 80. przez węgierskiego fizyka Nicholasa Kurtiego i francuskiego chemika Herve This. Oparli oni ten termin na definicji „gastronomii” podanej przez Anthelme Brillat-Savarina (1825; Physiologie du gout): „inteligentna wiedza o tym, co dotyczy odżywiania człowieka”.
Wiele dań serwowanych w restauracjach kuchni molekularnej można przygotować we własnej kuchni przy użyciu prostego zestawu do kuchni molekularnej. Zestawy te zawierają podstawowe narzędzia i składniki, takie jak maszyna do lodów, pompa próżniowa i płyta grzewcza. Można je nabyć przez Internet lub w sklepach z artykułami gospodarstwa domowego i spożywczymi.
Kuchnia molekularna jest uważana za bezpieczną, gdy używane składniki są naturalne i z umiarem, takie jak żelatyna, agar agar i gumy ksantanowe. Jeśli jednak potrawy są przygotowywane ze sztucznymi aromatami lub tańszymi emulgatorami, takimi jak lecytyna sojowa, mogą powodować wzdęcia i nudności. Jednak większość posiłków przygotowanych przy użyciu technik kuchni molekularnej zawiera niewielkie ilości chemikaliów, a osoby zwykle spożywają je tylko raz na jakiś czas, więc długoterminowe skutki uboczne są mało prawdopodobne.
